ଜଟଣୀ: ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଟଣୀ ଗଣେଶ ପୂଜା ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସର ସହିତ ଚଳଚଂଚଳ ହୋଇ ସାରା ସହରର କୋଣ ଅନୁକୋଣରେ ଏହା ୧୧ ଦିନ ଧରି ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ୧୯ ଗୋଟି ବଜାର କମିଟି ସହ ୪୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ କ୍ଲବରେ ବହୁ ଆଡମ୍ବରରେ ତୋରଣ ସହ ଲାଇଟ ଆଲୋକରେ ସାରା ଜଟଣୀ ସହର ଝଲସି ଉଠୁଛି । ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ରାଜା ବଜାର ଶ୍ୱେତ ମୁଖା କାଦୁଆ ଗଣେଶ ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁର୍ଖ ଆକର୍ଷଣ କେଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ବିନା ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଓ କପଡା, ସୁତୁଳି ଏବଂ ଝୋଟ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ନେଇ ଆମ ଓଡ଼ିଆ ଶିଳ୍ପୀ ଦ୍ୱାରା ଗଣେଶ ମଣ୍ଡପରେ ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତି, ଯାହା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ବିଭିନ୍ନ ପୂଜାମଣ୍ଡପର ପୂଜାର ପରମ୍ପରା ପଛରେ ଏକ ଐକିହ୍ୟ ରହିଛି। ଲୋକଙ୍କ କହିବା କଥା ରାଜା ବଜାର ଧବଳ ମୁଖ ଗଜାନନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ । ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ଠାରୁ ୧୦୮ ଆଳତୀ ସମୟରେ ବର୍ଷା ହେବାର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ।
ଏହି ସ୍ଥାନଟି ରାଜା କଚେରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଯୋଗୁ ଏହାକୁ ରାଜା ବଜାର କୁହାଯାଏ । ଚଳିତ ବର୍ଷ ପ୍ରବେଶ ତୋରଣ ସହ ଲାଇଟର ରାମ ମନ୍ଦିର ଢାଞ୍ଚାରେ ହୋଇଛି । ତତ୍ ସଂଗେ ପ୍ରବେଶ ତୋରଣର ସମୁଖ ଭାଗରେ ଏକ ଘଣ୍ଟାଘର ଗେଟ ଯାହାକି ୬୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତା ଏବଂ ୪୦ ଫୁଟ ଓସାର ପ୍ରସସ୍ଥ ସହ ଏହିପରି୭ଗୋଟି ତୋରଣ ବଜାରର ପ୍ରବେଶ ପଥରେ ହୋଇଛି । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଜୀବଜନ୍ତୁ, ଠାକୁର, ଖେଳନା ପ୍ରଭୁତି ଲାଇଟ ସହ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛନ୍ତି । କିଛି ବର୍ଷ ହେଲା ପ୍ରତିଦିନ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶଙ୍କୁଡ଼ି ଭୋଗ ହୋଇଥାଏରାଜା ବଜାର ପୂଜା କମିଟିର ସଭାପତି ଶ୍ରୀ ଶରତ କୁମାର ସାହୁ ଏବଂ ସମ୍ପାଦକ ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନଙ୍କ କହିବାନୁଯାୟୀ ରାଜା ବଜାର ଗଣେଶ ପୂଜା ଦୀର୍ଘ ୧୯୩୭ ମସିହା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସ୍ବର୍ଗତ ଦୀନବନ୍ଧୁ ସାହୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର କିଛି ସହଯୋଗୀ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହେବାପରଠାରୁ ଏଠାରେ ବର୍ଷା ହେବାର ଏକ ଅଲୌକିକ ନଜୀର ରହିଛି । ଏଣୁ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ କାଦୁଅରେ ରାସ୍ତାଘାଟ ପଚପଚ ହୋଉଥିବାରୁ, ଏହାକୁ କାଦୁଅ ଗଣେଶ ବୋଲି ଲୋକେ କହନ୍ତି । ନିଃସନ୍ତାନ ମହିଳାମାନେ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ମାନସିକ ରଖି ଏହି କାଦୁଅ ଧବଳ ମୁଖ ଗଜାନନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ହେବା ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ଦୈନିକ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୋକାନ କୁ ଦୋକାନ ବୁଲି ବୁଲି ଶୁଖିଲା ଭୋଗ ବଣ୍ଟନ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ କିଛି ମନୋରଞ୍ଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ଯାହାକୁ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଶ୍ରୀ ବିଶ୍ୱନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି । ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ଗଜାନନ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିଷର୍ଜନ ବହୁ ଆଡମ୍ବରରେ ପାରମ୍ପରିକ ବାଜା, ନାଚ ଗୀତ ସହ ଲାଇଟ ପରିବେଷଣ କରାଯାଇଥାଏ ।
